Augustinus’ta Ahlak Sorunu

Öz

Augustinus, Antik düşünürlerin, kişinin kendi çabalarıyla ve bu dünyadaki yaşamı süresince mutluluğa ulaşabileceği iddiasına karşı çıkar. Zira, kişinin kendi kendine yeterliliğini vurgulayan kibirli bir tavra sahip Antik etikçiler, erdemin Tanrı’nın bir lütfu olduğunu ve erdemin ödülü olan mutluluğun bu dünya için değil, ancak ahiret için umut edebileceği gerçeğini görmezden gelir. En yüksek iyiye sahip olmak ya da ondan zevk almak için Tanrı ve ahrete inanç şarttır. Bu yaklaşım Platon’un Eutphyron diyaloğunda gündeme taşıdığı, ahlak mı din üzerine bina edilmeli yoksa din mi ahlak üzerine bina edilmelidir tartışmasında geri bir adım sayılabilir. Ancak buradan hareketle Augustinus’un başta ahlak ve siyaset olmak üzere pratik sahayı bütünüyle din üzerine tesis ettiği hükmüne varmak ne derece doğru olur? Öte yandan Augustinus’un irade kavramına yüklediği yeni anlam ve mutluluk ile doğru eylem arasında kurduğu ilişki hâlâ tartışma konusudur. İşte bu yazının amacı Augustinus’un Yeni-Platonculuk üzerinden devraldığı Antik etik düşünce karşısındaki tavrını açıklığa kavuşturmak ve ne ölçüde bir teolojik etik tesis ettiğini göstermeye çalışmaktır.