İsmail Hüsrev Tökin’in “Eski Yunanistan’da İçtimaî Fikirler” Adlı Makalesi Üzerine
Anahtar Kelimeler:
Eski Yunan Felsefesi- siyaset felsefesi- ideoloji- pozitivizm- sınıfsal çözümlemeÖz
Makale, Türkiye’nin önemli Marksist iktisatçıları ve Kadro dergisinin kurucuları arasında yer alan İsmail Hüsrev Tökin’in Felsefe ve İctimaiyat Mecmuası için kaleme aldığı Eski Yunanistan’da İctimai Fikirler adlı makalesini konu edinmektedir. Makale, Türkiye’de yaygın bir tutum olan pozitivist bakışı aşması, filozofların fikir ve teorileriyle toplumsal sınıfları arasındaki ilişkiyi irdelemesi bakımından önemlidir. Bu açıdan bu makalenin iki amacının bulunduğu söylenebilir: İlki, İsmail Hüsrev Tökin’in tarihsel materyalizm ve diyalektik yöntemi kullanarak ortaya koyduğu Eski Yunan’daki toplumsal görüşlere ilişkin saptamalarının özlü bir değerlendirmesini yapmak; ikincisi ise, Türk aydınlanma tarihi bakımından bir dönüm noktası olan Cumhuriyet Dönemi’nin ilk felsefe dergileri arasında yer alan “Felsefe ve İçtimaiyât Mecmuası”nın 1. cilt, 4. sayısında yayımlanan metni, Osmanlıca’dan Latin harflerine dönüştürüp, dilini bir parça özleştirilerek Türk okuyucunun takdirine sunmaktır. Kuşkusuz bu ikinci amaç, Cumhuriyetin erken dönem felsefe tarihine ışık tutması açısından oldukça önemlidir.
Referanslar
Alpar, C. (1984). “Kadro Hareketi İçinde Türk Devrimi ve Kemalizm”, Uluslararası Atatürk Sempozyumu (17-22 Mayıs 1981), Bildiriler ve Tartışmalar, 2. Baskı, Ankara (703-736).
Ertan, T. F. (1992). Kadrocular ve Kadro Hareketi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü. Ankara.
Ertan, T. F. (1993).“Kadro Hareketiyle İlgili Bir Değerlendirme ve Bazı Düzeltmeler”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 27, Cilt: IX, (549-559).
Felsefe ve İçtimaiyat Mecmuası, Cilt: 1, Sayı: 6, Matbaa Âmidî, İstanbul 1927.
Gökberk, M. (1993). Felsefe Tarihi, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Güzel, C. (2002). “Türkiye’de Maddecilik ve Maddecilik Karşıtı Görüşler”,
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, cilt: 19, (63-81).
Hilav, S. (2005). “Düşünce Tarihi”, Türkiye Tarihi içinde, cilt: 4, Yay. Yönet.: Sina Akşin, İstanbul: Cem Yayınevi.
Kaynardağ, A. (2002). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Felsefe, T.C. Kültür Bakanlığı Cumhuriyet Kitaplığı Dizisi, Ankara 2002.
Kranz, W. (1994). Antik Felsefe (Metinler ve Açıklamalar), çev.: Suad Y. Baydır, İstanbul: Sosyal Yayınları.
Ksenophon. (1994). Sokrates’ten Anılar, çev.: Candan Şentuna, Ankara: TTK Basımevi.
Küçük, İ. Y. (1983). “Cumhuriyet Döneminde Aydınlar ve Dergileri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt I, (138-144).
Sarıkavak, K. (1998). Cumhuriyet Döneminde Felsefe Yayınları, Felsefe Dünyası, Sayı: 28, (97-112).
Şenel, A. (1996). Siyasal Düşünceler Tarihi, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Tekeli, İ.- İlkin, S. (1984). “Türkiye’de Bir Aydın Hareketi”, Toplum ve Bilim, Sayı 24, (35-68).
Tökin, İ. H. (1927). “Eski Yunanistan’da İctimî Fikirler”, Felsefe ve İçtimaiyat Mecmuası, cilt: 1, sayı: 4, 1927, (304-308).
Tökin, İ. H. (1990). Türkiye Köy İktisadiyatı İstanbul: İletişim Yayınları.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Hasan Aydın (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
